Er bestaat een versie van duurzaamheid in de architectuur die bijna volledig cosmetisch is. Een groene certificering die langer duurt om te behalen dan het duurt om het bordje te lezen. Een energieconcept dat er indrukwekkend uitziet in de ontwerpdocumenten en stilletjes wordt genegeerd tijdens de bouw. Zonnepanelen die worden toegevoegd aan een gebouw waarvan de schil warmte verliest via honderd ongeïsoleerde koudebruggen.

Wij zijn niet geïnteresseerd in die versie.

De benadering van duurzaamheid bij Wolfblanc is geworteld in iets fundamentelers: de overtuiging dat een gebouw moet doen wat het zegt te doen, minder energie moet verbruiken dan een gebouw waar niet over is nagedacht, eerlijk gebruik moet maken van materialen en lang mee moet gaan.

Dit zijn geen radicale toezeggingen. Maar als ze consequent worden toegepast, leveren ze resultaten op die algemene duurzaamheidsgebaren niet opleveren.

Uitgaan van de envelop

Elke beslissing over de prestaties van een gebouw begint op dezelfde plaats: de schil.

De schil is de grens tussen binnen en buiten. Hoe goed deze isoleert, bepaalt hoeveel energie het gebouw nodig heeft om een comfortabele temperatuur te behouden. Hoe luchtdicht deze is, bepaalt of de ventilatiestrategie echt werkt. Hoe de beglazing is gespecificeerd, bepaalt hoeveel zonnewarmte er in de zomer binnenkomt en hoeveel warmte er in de winter verloren gaat.

De Zweedse praktijk heeft bepaald hoe wij dit in alle drie onze markten aanpakken. De Scandinavische bouwwetenschap gaat uit van een eenvoudig principe: goed isoleren, dicht maken, goed ventileren. Toegepast op mediterrane klimaten zijn de specifieke doelstellingen anders dan in Scandinavië, maar de logica is hetzelfde. Hoe dit het ontwerp voor zowel zomer- als winteromstandigheden beïnvloedt, wordt uitgelegd in ons artikel over huizen ontwerpen om het hele jaar door te wonen.

In praktische termen betekent dit: we modelleren altijd de thermische prestaties van wat we ontwerpen voordat het gebouwd wordt, en vinken niet alleen een vakje aan op een conformiteitsformulier. Wij behandelen koudebruggen als een ontwerpprobleem dat opgelost moet worden, niet als een onvermijdelijk kenmerk van de bouw. Wij specificeren ramen op basis van hun werkelijke thermische en zonneprestaties, niet alleen op basis van hun uiterlijk.

Materialen die eerlijk zijn over wat ze zijn

Bij duurzame materiaalkeuze gaat het niet in de eerste plaats om certificeringen. Het gaat om eerlijkheid en duurzaamheid.

Een materiaal dat echt is wat het lijkt te zijn, dat met karakter veroudert in plaats van af te breken, dat geen intensief chemisch onderhoud vereist, dat gerepareerd kan worden in plaats van vervangen, en dat geen vervuilende stoffen afgeeft aan de leefomgeving, is een betere materiaalkeuze dan een gecertificeerd maar synthetisch substituut.

In mediterrane contexten trekt dit ons naar steen, keramiek, natuurlijk pleisterwerk, hout en traditionele kleiproducten die niet voor niets al eeuwenlang in de regio worden gebruikt. Ze presteren goed in het klimaat. Ze zijn in veel gevallen van lokale oorsprong. Ze verouderen goed. In Scandinavische contexten geldt een soortgelijke logica voor houtconstructies, natuurlijke houtafwerkingen en oppervlakken op basis van mineralen.

Wij passen ook de WELL Building Standard toe op onze materiaalkeuzes voor woningbouwprojecten, waarbij we specificaties filteren op basis van de WELL-eisen voor lage VOC-waarden en criteria voor de luchtkwaliteit binnenshuis. Onze WELL AP accreditatie betekent dat dit een standaardonderdeel is van de manier waarop wij specificeren, geen premium serviceoptie. De WELL AP accreditatie en wat dit in de praktijk betekent, wordt uitgelegd in ons artikel op Wolfblanc's WELL AP certificering.

Energiesystemen op maat van het gebouw

Het juiste energiesysteem voor een gebouw is het systeem dat overeenkomt met wat het gebouw werkelijk nodig heeft.

Een sterk geïsoleerd, luchtdicht gebouw heeft een veel kleiner verwarmings- en koelsysteem nodig dan een slecht presterend gebouw. Door eerst de schil goed te isoleren, kunnen de mechanische systemen de juiste afmetingen krijgen, waardoor de kapitaalkosten en bedrijfskosten dalen en de kans op systeemfouten afneemt.

In Spanje is warmtepomptechnologie, met name lucht/water-warmtepompen in combinatie met vloerverwarming, de norm voor goede praktijken voor nieuwe woonprojecten en grote renovaties. Het toenemende aandeel hernieuwbare energie in het Spaanse elektriciteitsnet betekent dat de prestaties van warmtepompen zich directer vertalen in een lagere CO2-impact dan tien jaar geleden.

In Zweden geldt dezelfde logica met een nog grotere nadruk op ventilatie met warmteterugwinning, wat standaard is in ons Zweedse projectwerk.

In Griekenland is de integratie van thermische en fotovoltaïsche zonne-energie bijzonder eenvoudig, gezien de zonne-energiebronnen. Ontwerpen voor effectief gebruik van zonne-energie, zowel thermisch als fotovoltaïsch, maakt deel uit van de basisaanpak voor Griekse eilandprojecten. Hoe een klimaatspecifiek ontwerp in elk van onze markten werkt, kunt u lezen in ons artikel over klimaatbestendige architectuur in Spanje, Griekenland en Zweden.

Water

In een regio die te kampen heeft met toenemende droogtestress, is waterbeheer geen randvoorwaarde voor duurzame woningontwerpen in Spanje en Griekenland. Het staat centraal.

Het specificeren van efficiënte sanitairarmaturen om het verbruik te verminderen zonder het comfort aan te tasten. Het ontwerpen van grijswaterrecyclingsystemen voor tuinirrigatie waar de schaal van het project dit rechtvaardigt. Het plannen van droogtetolerant landschap dat niet afhankelijk is van irrigatie voor levensvatbaarheid op de lange termijn.

Vooral op Spaanse en Griekse eilandprojecten, waar de watertoevoer vaak beperkt is en de waterkosten hoog zijn, hebben deze beslissingen niet alleen een milieu-, maar ook een directe praktische waarde.

Levensduur als primaire duurzaamheidsmaatstaf

Het meest duurzame gebouw is meestal het gebouw dat niet gesloopt wordt.

Een gebouw dat goed ontworpen, goed gedetailleerd, goed gebouwd en goed onderhouden is, zal vele tientallen jaren langer meegaan dan een gebouw dat er op foto's goed uitziet, maar na verloop van tijd slecht presteert. De opgeslagen energie van de bouw, de materialen die in een gebouw worden gebruikt, is enorm. Het verlengen van de nuttige levensduur van die investering door te ontwerpen voor een lange levensduur in plaats van voor een modieus uiterlijk, is de belangrijkste duurzaamheidsbeslissing die een architect maakt.

Daarom besteden we evenveel aandacht aan bouwkwaliteit, duurzaamheid van materialen en toegankelijkheid voor onderhoud van gebouwen als aan energiecertificaten. Het certificaat meet de prestaties op een bepaald moment. De levensduur bepaalt de werkelijke impact tijdens de levensduur van het gebouw. Hoe deze denkwijze van toepassing is op de keuze tussen renovatie en nieuwbouw kunt u lezen in ons artikel over renoveren of helemaal opnieuw bouwen in Spanje.

Hoe dit eruit ziet op een project

Bij de renovatie van een appartement in Madrid ziet dit er als volgt uit: thermische analyse voordat het ontwerp wordt afgerond, een specificatie van ramen die een balans vinden tussen lichtinval en zonregulering, overal afwerkingen met een laag VOS-gehalte, mechanische ventilatie waar de verbeteringen aan de luchtdichtheid de natuurlijke ventilatie ontoereikend maken, en materialen die gekozen zijn voor duurzaamheid in plaats van voor hoe ze er op de openingsdag uitzien.

Op een Grieks eiland ziet nieuwbouw er als volgt uit: passief zonneontwerp met overstekken van de juiste afmetingen, PV-integratie vanaf het begin in plaats van als bijzaak, regenwateropvang waar de locatieomstandigheden dat toelaten, natuursteen en kalkpleister die bij het klimaat horen en geen synthetisch onderhoud vereisen.

Op een Zweeds project ziet het er als volgt uit: MVHR als standaard, een thermische schil die de minimumvoorschriften overtreft en een materialenpalet dat de Scandinavische traditie weerspiegelt van goed gemaakte dingen die lang meegaan.

De rode draad is dat dit geen bijzaken of toevoegingen zijn. Het is de manier waarop we ontwerpen.

---

Bent u geïnteresseerd in wat een op duurzaamheid gerichte aanpak zou betekenen voor uw project in Spanje, Griekenland of Zweden? Vertel het ons via onderstaand formulier en wij zullen binnen 48 uur reageren.